“Het is, zeer nobele ridder, het kenmerk van een grove, bezoedelde en lage geest om de schoonheid van een vrouwenlichaam als onderwerp van constante ijver te kiezen. Goede God, kan men een nog lager en nog weerzinwekkender schouwspel onder ogen krijgen dan dat van een peinzende, gekwelde, melancholieke man… die zich de tirannie moet laten welgevallen van een stom, imbeciel, onwaardig en smerig stuk vuil!”

Mag ik u voorstellen? Hier spreekt Giordano Bruno, de Copernicaanse martelaar en held van de wetenschappelijke revolutie, in één van zijn mindere momenten. Het is één van de 2000 misogyne quotes die Benoîte Groult opduikelde uit het werk van filosofen, godsdienstige leiders, bestuurders, wetgevers en andere vrouwenhaters door de eeuwen heen. Ook van vrouwen zelf.

Nooit geweten dat de inmiddels stokoude Franse schrijfster van Zout op mijn huid een militante feministe was. En ik moet zeggen, ik was meer onder de indruk van deze citatenbundel dan van haar romans.

Niet door de selectie zelf, die per definitie gekleurd is, niet wordt afgezet tegen historische vrouwvriendelijke citaten en daarom moeilijk te wegen is. Wel door het gemak waarmee de samenstelster citaten kon sprokkelen uit alle tijdvakken en milieus – ook onverdachte kringen zoals de ons altijd aangeprezen Verlichtingsdenkers en sociaal-revolutionairen – én door de consistente lijn die in de argumentatie schuilt.

Consistente lijn? Welja. Vrouwenhaat ervoer ik tot nu toe als een redelijk flou begrip. Na dit boek weet ik dat vrouwenhaat er vooral in bestaat vrouwen te verwijten dat ze niet zo mannelijk zijn als mannen. Dat is althans de rode draad bij Groult. Aristoteles dacht al men zekerheid te kunnen stellen “dat de vrouw slechts een mislukte man is, een vergissing van de natuur, het resultaat van een constructiefout”. Paulus definieerde ‘vrouw’ als “een onvolmaakt evenbeeld van de man”.

Lees verder…