Met het laatste deeltje van 600 jaar Belgische kunst in 500 kunstwerken zit mijn vaderlandse plicht er op. Dat is maar goed ook. Met de Vlaamse Primitieven komt me de geur van oude lessen esthetica en smoezelige videolokalen al te zeer in de neus. Niettemin: het moment is gekomen om deze strak vormgegeven reeks in zijn geheel aan te bevelen. De keuze uit ons [...]
Een rechtzetting. In mijn bespreking van het vorige deeltje schreef ik: “Mijn afkeer van de barok is in zekere zin vreemd, omdat overdaad en maniërisme in de literatuur me veel minder storen.” En dat was dom. Barok en maniërisme zijn niet hetzelfde. Barok heeft te maken met dramatische effecten, sterke gevoelens en contrastwerking. Maniërisme met de geldingsdrang van de kunstenaar, overdreven elegantie en [...]
Ik heb geen uitgesproken temperament, en raak daarom vaak op de dool. Vermoeiend: als ik me maar lang genoeg ergens in verdiep, kan ik alles mooi vinden. Opluchting was dus mijn deel toen zich voor het eerst in de reeks 600 jaar Belgische kunst in 500 kunstwerken een duidelijk gevoel van weerzin aandiende. Want alle technisch meesterschap ten spijt heb ik geen [...]
Er gaapt een merkwaardige kloof tussen de berichtgeving over kunst in de massamedia en in de gespecialiseerde literatuur. Televisiejournaals komen door hun vormbeperkingen nauwelijks verder dan sfeerbeelden van tentoonstellingen en — vooral — nieuws over recordveilingen. In monografieën over moderne kunst worden de grillen van de markt, het snobisme en de noodzakelijke zelfpromotie van kunstenaars juist dikwijls buiten beeld gehouden.
.
Economische [...]
Het liefst zijn me de auteurs die diep inhaleren, en alle bordkarton omverblazen. Met name in kunstboeken zijn stekelige opmerkingen op zijn plaats. Om aan te geven dat artiesten ook maar mensen zijn, gedreven door eerzucht, geldgewin of snobisme. En om het domme cliché te counteren dat vroeger alles beter, mooier, eerlijker was. Met masochistisch genoegen lees ik dan dat zo’n Robert Doisneau het [...]
Acute affiniteit. Instantaan begrip. De drang om wat ik zie direct in woorden te vatten. Geen twijfel mogelijk: met het deeltje Van Fernand Khnopff tot James Ensor ben ik eindelijk thuisgekomen. Tegenwoordig probeer ik me te gedragen als een rationeel en kritisch mens, maar dat zal altijd een aangeleerd kunstje blijven. In het diepst van mijn gedachten ben ik een zwarte romanticus. Ten bewijze: [...]
Elke schilder zal je vertellen: schilderen draait om verf. De sensualiteit van verf. Het volstaat niet om in de beslotenheid van je huiskamer een plaatboek ter hand te nemen. Je moet de klodders op het doek zien, de spikkels, de borstelstreken. Ik ben zo vrij het daar niet altijd mee eens te zijn. Net zoals boeken soms een welbepaalde leeswijze opdringen — gedoseerd of [...]
Wat houdt abstracte schilders aan de gang dezer dagen? Mensen als Mondriaan, Rothko of Newman hebben lang geleden al op grandioze wijze het eindpunt bereikt van wat in dat genre mogelijk is. Waarom toch weer op zoek naar nieuwe combinaties van lijnen, vlakken, kleuren en ritmes? Zijn abstracte schilders neuroten die in hun ontwerpen — strenge composities, met kleur als emotionele grondlaag — eindelijk [...]
Ik moet een jaar of acht geweest zijn. Ik keek naar het programma Kunstzaken — in de jaren tachtig werd iedereen ingewijd in de schone kunsten door Regine Clauwaert — en opeens kwam er een exporuimte met een enorme berg eierschalen in beeld. ‘Als ik dit ooit mooi vind’, riep ik, ‘mogen ze mij naar het gekkenhuis voeren’. Een dikke twintig jaar later heeft [...]
Ik koop geregeld kunstboeken, maar let daarbij nooit op de teksten — reden waarom ik ze nooit op Achille bespreek. Kunstboeken moeten aan drie simpele criteria voldoen: betaalbaar zijn, een royale greep uit het werk van een kunstenaar presenteren, en dat doen via grote afbeeldingen in kleur. Als ik toch iets wil lezen over kunst, grijp ik naar buitenlanders, dikwijls Nederlanders. Vlaanderen telt weinig [...]