churchill - sebastian haffnerBeeldvorming doet iets met mensen. Vele Britten spuwden Thatcher uit bij haar dood. Maar toen de BBC in 2002 de Greatest Briton verkoos, kwam Sir Winston Churchill als laureaat uit de bus. Thatcher ligt nog vers in het geheugen als Iron Lady. Churchill – conservatief, imperialist, eindverantwoordelijke voor 20.000 burgerslachtoffers in Dresden – is de grote bevrijder en de hollebollegijs met het Victory-teken.

Het was het ook eerste wat opviel toen [...]



a history of reading - fischerHet moest er wel van komen, dat lezen. Millennia aan een stuk hebben mensen alleen gesproken. Dat ging ook prima zo. Tót iemand in het Tweestromenland ontdekte dat je met grafische symbolen voorkomt dat afspraken verhaspeld of vergeten raken. In het prille begin was lezen niet meer dan dat: de administratie bijhouden. Plezierlezen, wat u en ik doen, liet nog een paar duizend jaar op zich wachten.

Tegenwoordig [...]



landschap en herinnering - schamaIn Complaint legt Julian Baggini uit dat het verlangen naar de ongerepte natuur elitair en contradictoir is. We willen allemaal een niet door de mens bezoedelde natuur — opdat we er met onze bezoedelende voeten in rond kunnen lopen om ervan te genieten. In deze ontzaglijk rijke studie van landschapsmetaforen gaat Simon Schama een stap verder: de ongerepte natuur is zelf een culturele constructie.

Want hoewel we gewend [...]



Er zijn niet veel schrijvers die me vierhonderd bladzijden kunnen onderhouden over een land dat me eigenlijk niets kan schelen. Bill Bryson lukt dat moeiteloos. Al slaagt ook hij er niet in mijn sympathie op te wekken voor Australië. Een van de voornaamste kwaliteiten van Tegenvoeters is dat het goed aangeeft wat voor vreemd gebied Australië is.

Het komt belachelijk weinig in het nieuws voor een land dat zo groot [...]



Op het weblog waar ik fragmenten uit gelezen boeken plaats, maak ik een klassieke fout. Ik heb het over ‘Engelse’ en niet over ‘Britse’ schrijvers. Terwijl menig Welshman of Schot furieus wordt als hij bij de Engelsen gerekend wordt. Jeremy Paxman, voor alle duidelijkheid, gaat in dit boek op zoek naar de ziel van de Engelsen, niet van de Britten.

Opvallend genoeg laat hij die Engelse ziel niet vaak contrasteren [...]



Wat verwacht ik van een historicus die een welomlijnde periode beschrijft? Na het lezen van zijn boek weet ik graag hoe de gemiddelde boer, arbeider, bediende, bedrijfsleider en aristocraat leefde in dat tijdsvak. Hoe lastig het ook spreken is van gemiddelden. Bovendien moet de auteur duidelijk maken wat de verschillen en raakpunten zijn met hun lotgenoten in de periode ervoor, de periode erna en in ons huidig bestel.

De [...]



De Zwarte Dood, zo wordt de moordende epidemie genoemd die tussen 1347 en 1351 in Europa woedde. Er is ook een boek met dezelfde titel. Het hoort thuis in de lange rij boeken van historici die willen uitleggen hoe [hun onderwerp] de wereld heeft veranderd. Voor die aanpak is ook wat te zeggen. Al was het maar omdat die het belang van geopolitieke geschiedenis [...]



Ik heb zes dagen van mijn leven besteed aan dit boek. Vier avonden om het boek te lezen, en dan nog eens twee namiddagen om het samen te vatten. Drie oorlogen heeft me vooral laten nadenken over wat er overblijft van middelbare schoolkennis, en over het geschiedenisonderricht dat ik tot mijn achttiende kreeg. Waarom voerde ik vroeger nooit een klap uit tijdens [...]



Toevallig las ik tijdens de eerste berichten over het Chileense mijnongeval een van de mooiste reportages over mijnbouw uit de hele wereldliteratuur. Met als afstootblok de miserabele arbeidsomstandigheden in de Engelse steenkoolmijnen houdt George Orwell in De weg naar Wigan (1937) een hoogdringend pleidooi voor het socialisme. Terloops legt de auteur zijn eigen verleden als salonrevolutionair bloot, wat hem een groot moreel gezag verleent.



Ik heb al eerder mijn voorliefde uitgedrukt voor de Angelsaksische empirische en pragmatische traditie, as opposed to de continentale — zeg maar Franse of Duitse denktrant. Dit is een levenshouding die de ervaring boven de theorie stelt en de waarde van een idee alleen laat afhangen van het nut en een gunstige uitwerking van dat idee in de praktijk. Ik hoopte van Londen denkt [...]