nobrow - john seabrockModerne kritiek op de diabolische wisselwerking tussen cultuur en de markt is minstens zo oud als de Frankfurter Schule. Adorno beschreef al hoe volgens hem ‘de cultuurindustrie’ de gelijkvormigheid en passiviteit in de hand werkte. Zijn kritiek was vooral politiek: de cultuurindustrie creëert de vraag naar dat wat het kapitalisme aanbiedt en probeert elke mogelijke reflectie daarop uit het beeld te bannen.

Het thema van Seabrook is niet alleen weinig origineel, zijn […]



Het begrip ‘alledaagse wetenschap’ staat voor de huis-, tuin- en keukenraadsels waar we soms mee geconfronteerd worden. Waarom zijn de randen van een vlek altijd donkerder dan het midden? Waarom is het zo moeilijk spaghettistelen netjes in twee te breken (en houd je altijd drie of meer stukjes in je hand)? Wetenschapsredacteur van het NRC Karel Knip en zijn ‘AW-team’ trokken op onderzoek uit.

In Anglo-Amerikaanse landen is die fascinatie […]



Er zijn niet veel schrijvers die me vierhonderd bladzijden kunnen onderhouden over een land dat me eigenlijk niets kan schelen. Bill Bryson lukt dat moeiteloos. Al slaagt ook hij er niet in mijn sympathie op te wekken voor Australië. Een van de voornaamste kwaliteiten van Tegenvoeters is dat het goed aangeeft wat voor vreemd gebied Australië is.

Het komt belachelijk weinig in het nieuws voor een land dat zo groot […]



De historicus Mark Mazower laat in dit boek zien waar de journalist Noel Barber tekortschoot in zijn bijziende boek over de Ottomaanse sultans. Dat het Ottomaanse Rijk instortte, komt uiteraard niet alleen door een dynastie van vadsige sultans. Ook het feit dat de Turken in de negentiende eeuw de aansluiting met het liberale gedachtengoed misten, en de daaruit voortspruitende industrialisatie-tendens, deed het Rijk steeds zwakker voor de dag komen. […]



Als er een ding opvalt aan lijstjes met de vijftig of honderd Beste Boeken van de Eeuw die op internet circuleren, is het hun grote inwisselbaarheid. Ze vallen verdacht goed samen met de handboeken Literatuurgeschiedenis die in mijn kast staan. Hun snobappeal is groot. De Britse iconoclast John Carey wou daar iets aan doen. Toch biedt Pure pleasure : a guide to the twentieth century’s most enjoyable books veel […]



Ik denk dat ik ondertussen mijn vijftiende jaar inga als stevige lezer. Als er zich in die periode al een shift heeft voorgedaan, is het wel de tanende interesse in dagboeken, nauw verbonden met mijn groeiende belangstelling voor het goedgeschreven essay. Dat heeft in eerste instantie met leeftijd te maken. Als zwaarmoedige puber rook ik de topzware journalen vanop kilometers afstand in de bibliotheek. […]



In februari 2005 schreef ik een lange brief van 48 kantjes. Een vriendin vierde haar achttiende verjaardag en de brief was mijn cadeau. Hij begon met een luimig citaat van een Amerikaanse dichter. A diplomat is a man who always remembers a woman’s birthday but never remembers her age. Maar de brief was ernst. De vriendin (meer dan tien jaar jonger dan ik) en haar […]



Weinig schrijvers maken iets mee dat de moeite van het vertellen waard is. Maar schrijven is een drang. De intelligentie, de gevoeligheid van een auteur zoekt automatisch naar uitwijkmogelijkheden om zich te kunnen tonen. De schrijver gaat in het eigen geestesleven zitten wroeten. Blaast zijn jeugd op tot absurde proporties. Klooit met intertekstualiteit of bouwt historische romans vol boekenkennis. Of hij schrijft allegorieën die […]



Op de redactie van The New Yorker werkt een hallucinant aantal goede pennen. Maar The New Yorker is ook een conservatief blad, dat nogal wat stekelige, maatschappijkritische bijdragen, tekst of tekeningen, weigert — reden waarom Art Spiegelman er ontslag nam in 2002. Ook de 104 grappen over het literaire wereldje in deze bundel zijn naar mijn smaak nogal braaf.

De selectie werd […]



Trouwe lezers merken dat mijn stukken steeds vaker het karakter krijgen van een samenvatting. Dat komt in de eerste plaats omdat ik meer non-fictie doorneem dan vroeger, over onderwerpen waar ik zelf weinig kan aan toevoegen. Ik kies mijn boeken ook zorgvuldiger uit dan voorheen, en lees dus meer waar ik mee instem. Voorts fungeert AvdB nog steeds als eigen documentatiedienst, en is het […]