horen zien en zwijgen - gerrit komrijTien jaar vóór Marc Mijlemans grossierde Gerrit Komrij al in uiterst giftige tv-kritiek in onze contreien. Voor NRC-Handelsblad nam hij in 1976 plaats op de bank voor ‘de treurbuis’ (door hem ook wel ‘jammerkast’ genoemd) en sabelde in een dagelijks krantenstukje alles neer wat hij zag. “Verdient de tv het dat je er elke dag over schrijft? Krijgen bakstenen ook zoveel aandacht van een juwelier?”

Geert Buelens stelde [...]



chinese schimmen - simon leysDat ik de vaderlandsche politiek maar met één – halfdichtgeknepen – oog volg, komt omdat hier alleen maar punten en komma’s kunnen veranderen. Men schuift een beetje naar rechts, naar links, weer naar rechts, und kein Ende. Het onverkwikkelijke aanmodderbad van de parlementaire democratie zie ik dan ook niet als een vehikel om een land goed te besturen, hooguit als een rem die extremen voorkomt.

Wanneer ik me daar weer eens [...]



kind van god - mccarthyLester Ballard leeft in de heuvels van Tennessee. Verlaten, in een stulpje, als een halve clochard, tussen de platgereden bierblikken, natte kranten en rottende condooms. Zijn eigenlijke huis, weten we uit de scène waar de roman mee begint, werd per opbod verkocht. Zeer tegen de zin van de opvliegende Lester: iemand kon hem nog net met een bijl neerslaan voor de koper met een geweer werd afgeknald.

Lester Ballard [...]



ik zal spuwen op jullie graf - boris vianWie denkt dat Quentin Tarantino de dolle wraakfantasie heeft uitgevonden: think again. In 1946 adopteert Boris Vian, net als Tarantino, de wetten van de populaire genrefictie om er zijn eigen geperverteerd verhaal op te enten. J’irai cracher sur vos tombes is geschreven in de hard-boiled stijl van James M. Cain en James Hadley Chase. Alleen triomfeert, in zekere zin, niet de blanke detective maar de [...]



boven water - miguel declercqVan Miguel Declercq herinner ik me drie dingen. De vroegrijpe bundel Person@ges. Een sneer aan het adres van Hugo Claus, als zou diens poëzie niet meer opgewassen zijn tegen de noden van deze tijd. En een debuutroman, met de vaste ingrediënten van wie literatuur wil bedrijven zonder daartoe de stof te hebben: gezochte lyriek en intertekstualiteit.

Mij verbaasde het daarom niet dat de dichter kampte met een writer’s block [...]



Tja, de hype en de hetze rond De voedselzandloper. Kris Verburgh is de nieuwste schakel in de eindeloze ketting wonderdokters die de sleutel hebben gevonden tot een lang en gezond leven. Maar: de mens lééft al langer dan ooit tevoren. Dat komt niet zozeer door het juiste voedsel, maar door sterk verbeterde hygiëne, medische zorgen en efficiënte agrarische technologie.

De geruisloze gelijkschakeling van geluk met ‘gezond zijn’ of geluk [...]



Reis naar het einde van de nacht las ik vijftien jaar geleden, op kamers in Gent. Een oud dagboek meldt dat ik de laatste hoofdstukken “in ijltempo” heb doorgenomen. Céline deed me niks. In retrospect kan ik alleen maar vermoeden waarom. Bardamu was misschien te veel mannetjesputter om dicht bij mij te staan. Allicht was ik onvoldoende matuur om iets van oorlog te snappen. Strijd woedde er vooral in mijn hoofd, in die dagen.

In [...]



Ronald Giphart noemde hem ooit “de man die tijdens zijn voorleesbeurten zijn neus snuit in meisjesslipjes.” Voor wie ‘m niet kent: Eriek Verpale was de Koenraad Goudeseune van zijn tijd. Voor wie Goudeseune niet kent: Koenraad is een Vlaamse neoromantische dichter en vaardig brievenschrijver die, laverend tussen de liefde en de drankduivel, epistolair goud probeert te puren uit de modder der miskenning.

Verpales prozabundel Alles in het klein [...]



Een man dwaalt met een hongerige maag door Kristiania – het huidige Oslo – “die vreemde stad, die niemand verlaat zonder erdoor getekend te zijn.” Hij probeert rond te komen met het schrijven van artikels, die hij de redacteur van een plaatselijke krant voorlegt.

Het is een onzeker bestaan, maar zolang hij het redt, komt de man aangenaam vitaal voor de dag. Hij epateert de burgerbevolking met zijn grapjes en geeft [...]



Koning Leopold II (1835-1909) was een man met megalomane ambities. Als Saksen-Coburger was hij verwant met half koninklijk Europa en wou hij in zijn kleine koninkrijkje niet onderdoen voor zijn machtigere familieleden. Zijn plannen om Brussel te moderniseren zoals Hausmann dat met Parijs had gedaan, bleven nog binnen de perken. Maar toen hij in 1885 een flink stuk Afrikaans binnenland kreeg, was [...]