Een waardevol boek wordt aan het zicht onttrokken door een grijze titel en een inspiratieloze kaft. Jammer. De Nederlandse historicus Hermann Walther von der Dunk bespreekt onderwerpen die nog niets aan actualiteit hebben ingeboet. Is er iets mis met onze identiteitsbesef? Waar komt het nationalisme vandaan? Hebben de termen ‘links’ en ‘rechts’ nog een betekenis? En vooral: heeft geschiedenis enig nut?

Von der Dunk is emeritus-hoogleraar contemporaine geschiedenis aan de Universiteit Utrecht. Ik zie [...]



Overal lees je: het gaat niet goed met Brusselmans. Problemen met de wereld, problemen met zijn vrouw. Vind ik jammer. Toch kan ik geen medelijden hebben met een getalenteerde, rijke en uiterst succesvolle schrijver die zijn wereld zelf heeft ingeperkt — en genoeg verwend wordt om zulks te kunnen doen. Breek uit jezelf, Herman. Ga sporten, in teamverband. Maak een voettocht door Australië. Of [...]

§1742 · Tuesday 15 March 2011 · recensies · (Reageer) · Tags: , , , , ,


Geheugenonderzoekers worstelen al jaren met het reminiscentie-effect: wanneer oude mensen terugblikken op hun leven dienen zich juist de vroege herinneringen aan. Niemand weet waarom, maar kennelijk maakt wat rond het twintigste levensjaar speelt een onuitwisbare indruk — de muziek van je jeugd, de politieke situatie… Maar ook de literatuur. Toen hij Het beslissende boek las, merkte Douwe Draaisma op dat boeken vooral jongvolwassenen [...]



Alleen kritiek verheft wetenschap boven borrelpraat, zegt wetenschapsjournalist Hans van Maanen. Juist van de felle discussies tussen wetenschappers mag je hopen dat ze de ergste onzin filteren. Niet-gespecialiseerde journalisten lijken dat niet te begrijpen. Die denken dat resultaten uit het eerste het beste wetenschappelijk onderzoek meteen de harde waarheid bevatten. Maar zelfs onverdachte bronnen als Nature en Science blijken niet vrij van fouten.



Lees dit boekje, toe. Het oogt dun door dat kleine zetsel, maar het bevat een grote dichtheid aan waardevolle inzichten en kennis. Vincent Icke geeft enkele bevattelijke colleges over elementaire deeltjesfysica, en maakt de geïnteresseerde leek wegwijs in de wetenschapsfilosofie. Hij legt uit wat wetenschap is, wat ze juist niet is, en waarom dat onderscheid zo belangrijk is. “Liever de algemene relativiteitstheorie dan de [...]



Wie ooit een wetenschappelijke bijdrage van dichtbij heeft gezien — en op internet zijn vakbladen makkelijker dan ooit in te kijken weet dat de teneur van dat soort artikels hemelsbreed verschilt van de stelligheid waarmee algemene media de zogenaamde conclusies (‘Onderzoekers hebben ontdekt dat…’) daaruit weergeven. Ik probeer dan ook alleen over wetenschap te lezen in (1) boeken die (2) een breed panorama [...]



Onder de vele zaken waar onderwijs je niet op voorbereidt, bevindt zich ook het gegeven dat alles zo snel verandert en veroudert. In de eerste plaats de lessen zelf. Ik heb lang gedacht dat wat we te horen kregen op school het definitieve bezinksel was van eeuwen reflectie over wat nu belangrijk was voor jonge mensen. Terwijl nu blijkt hoe modegevoelig die lessen waren. [...]



Mijn favoriete definitie van ‘literatuur’ is een maximale: elke schrijver die iets te melden heeft, en dat duidelijk opschrijft met een lezer voor ogen, op een manier die weinigen nadoen, behoort tot de literatuur. Brusselmans scoort vlot op die drie punten. Hij legt getuigenis af van een illusiearm levensgevoel (een nobel streven dat dikwijls met de nek wordt bekeken), doet dat voor een ruim [...]

§1269 · Wednesday 23 December 2009 · recensies · (Reageer) · Tags: , , , , ,


Ik ken genoeg meisjes die dwepen met Peter Verhelst, maar dat zijn stuk voor stuk bleke, difficile, Chantal Pattyn-achtige types. De kleurenvanger werd me voor de verandering eens aangeraden door een mooie, opgeruimde vrouw zonder gevoel voor culturele correctheid. Werd ik toch weer nieuwsgierig. Welnu, De kleurenvanger is een extreem boek dat ook bij mij extreme reacties opriep. Er waren een paar dagen nodig om [...]

§1235 · Wednesday 25 November 2009 · aanbevolen, recensies · (Reageer) · Tags: , , , ,


Er worden opvallend weinig romans geschreven over popmuziek, terwijl die toch van kapitale invloed is op veel jonge mensen tussen de vijftien en vijfentwintig jaar. En als een romancier er zich aan waagt, is dat meestal vanuit het oogpunt van de hartstochtelijke fan (Nick Hornby) of van de aanstormende muzikant (Roddy Doyle). John Niven deed dan ook nog iets origineels, door een felle bureaulamp [...]